Nút báo động đỏ trình báo lừa đảo trên VNeID

Lừa đảo Deepfake AI. Các hình thức giả mạo bằng AI ngày càng tinh vi khiến người dân khó phân biệt thật giả.

Website và fanpage giả mạo ngân hàng, cơ quan nhà nước, sàn thương mại điện tử được tạo hàng loạt với vòng đời rất ngắn, thường dưới 72 giờ. Cơ chế chặn lọc dựa trên danh sách đen luôn đi sau, người dân không có công cụ kiểm tra tức thời trước khi nhập thông tin cá nhân, tài khoản.

Lừa đảo qua điện thoại và tin nhắn với các kịch bản giả danh công an, viện kiểm sát, nhân viên ngân hàng, con đang cấp cứu gây thiệt hại lớn nhưng chưa có công cụ cảnh báo ngay trong lúc người dân đang nghe gọi hoặc đọc tin nhắn. Kịch bản lừa đảo biến đổi liên tục theo thời sự trong khi tuyên truyền không theo kịp.

Công nghệ deepfake ngày càng rẻ và dễ tiếp cận, bị lợi dụng để vượt qua xác thực eKYC khi mở tài khoản ngân hàng, giả mạo cuộc gọi video người thân để lừa chuyển tiền, và giả mạo hình ảnh, giọng nói lãnh đạo tổ chức. Các công cụ phát hiện hiện có chủ yếu tối ưu cho dữ liệu nước ngoài.

Nạn nhân lừa đảo trực tuyến thường không biết trình báo ở đâu, cần cung cấp thông tin gì. Hồ sơ trình báo thiếu chuẩn hóa khiến việc tổng hợp, liên kết các vụ việc giữa các địa phương chậm và khó truy vết theo chiều rộng của chiến dịch lừa đảo.

Tiền lừa đảo được luân chuyển qua chuỗi tài khoản trung gian gồm tài khoản thuê, mua bán trái phép với tốc độ rất nhanh, phân tán qua nhiều ngân hàng và ví điện tử, khiến việc phong tỏa thủ công thường chậm hơn tốc độ rút tiền của đối tượng.